Vrijdag 19 juli: Ensemble Romanza

Luciana Cueto (zang)
Catalina Vicens (portatief)
Manuel Vilas Rodríguez (middeleeuwse harp)

‘Albas en Cantigas van het Iberisch Schiereiland’ 

‘Luz y dia’
Centraal in het programma staan de prachtige Gallisch-Portugese Cantigas de Amigo de Pergamino Vindel. Deze rol perkament stamt waarschijnlijk uit het begin van de veertiende eeuw. Het bevat zeven Cantigas toegeschreven aan de Gallische troubadour Martin Códax. Cantigas de Amigo (liefdesliederen) maakten deel uit van de in de twaalfde, dertiende en veertiende eeuw populaire lyrische traditie in Hispanje. Het zijn lamento’s van de vrouw die bij dageraad moet scheiden van haar minnaar. In deze Cantigas de Amigo is de natuur meestal de gesprekspartner van de vrouw. Karakteristiek is ook het regelmatige gebruik van het woord ‘Alba’, het Spaans voor dageraad.

Alba staat ook voor het begrip ‘morgenlied’. De dageraad staat net als de Heilige Maagd symbool voor de terugkeer van het licht. Voorbeeld hiervan is Cantiga de Santa Maria, opgenomen in het programma. Dit lied komt uit de Cantigas de Santa Maria, een van de belangrijkste en grootste collecties van het monofone lied in de Westerse middeleeuwse literatuur. De bundel is geschreven in de Gallisch-Portugese taal aan het hof van koning Alfons X in de tweede helft van de dertiende eeuw. De meeste liederen zijn religieuze lofzangen ter ere van de Maagd Maria en vertellen over wonderen die dankzij haar tussenkomst plaatsvonden.
De Cantigas (liederen) en de Albas (morgenliederen) hebben prachtige eenvoudige melodieën met als belangrijkste kracht de poëtische vorm en de circulaire herhaling, die hypnotiserend werkt.

Het programma is gekleurd met prachtige werken uit o.a. Codex Las Huelgas (Burgos) en Calixtinus Codex, toegeschreven aan Paus Callixtus II. Het merendeel van de muziek dateert uit de dertiende eeuw. De muziek was vermoedelijk bedoeld voor gebruik in het klooster en voor pelgrims die op de Camino de Santiago wandelden. Het lied Polorum Regina komt uit Llibre Vermell de Montserrat, een verzameling manuscripten van devote teksten. Het veertiende eeuwse manuscript bevindt zich nog steeds in het klooster van Montserrat net buiten Barcelona.

De harp en het portatief genoten tijdens de Middeleeuwen en het begin van de Renaissance veel aanzien. Op schilderijen uit deze periode worden zij vaak afgebeeld als hemelse instrumenten die engelenkoren begeleiden. Het programma biedt een rijke schakering van subtiele klanken en transparante melodieën, een dialoog tussen hemel en aarde, en tussen heilige en menselijke passies.

PROGRAMMA ‘Luz y dia’

Virgen Madre groriosa -Cantiga 340 – Alfonso X el Sabio (Toledo, 1221 – Sevilla, 1284)
Estampie sobre Ave Maris Stella – Codex Las Huelgas (s.XIV)
Reis Glorios – Giraut de Bornelh – (Occitan: c. 1138 – 1215)

Improvisatie op Codex Calixtinus (ook Compostellus) Galicia- c. 1160-1180)
Por nos Virgen Madre – Cantiga 250/ Alfonso X el Sabio (Toledo, 1221 – Sevilla, 1284)

Improvisatie op Codex Las Huelgas (s.XIV)
‘Ay Deus se sab’ ora meu amigo’ – Martín Códax (s. XIII)

O Maria Dei cella/ O Maria Maris Stella – Códex Las Huelgas (s.XIV)
Ai ondas que eu vin veer – Martín Códax (s. XIII)
Perhibentur cunctis rerum – Códex Las Huelgas (s.XIV)

Pauze (10 minuten)

Improvisatie over Codex Calixtinus (ook Compostellus) Galicia- c. 1160-1180)
Minha yrmana fremosa – Martín Códax (s. XIII)

Ondas do mar do Vigo – Martín Códax (s. XIII)
Cuantas sabedes amar – Martín Códax (s. XIII)
Polorum Regina – Llibre Vermell de Montserrat (s.XIV)

Improvisatie over Codex Calixtinus (Galicia- c. 1160-1180)
Mandadei conmigo – Martín Códax (s. XIII)

Luciana Cueto
De Argentijnse mezzo-sopraan Luciana Cueto begon haar muziekopleiding in haar geboortestad Rojas. Vervolgens studeerde zij in Buenos Aires journalistiek en aan het Manuel de Falla Conservatorium zang. Later verhuisde zij naar Nederland waar zij haar studie vervolgde aan de Oude Muziek afdeling van het Brabants Conservatorium. Zij volgde lessen bij Dr. Rebecca Stewart en mezzo-sopraan Xenia Meijer. Zij nam deel aan masterclasses van Emma Kirkby, Gabriel Garrido, Rosa, Domínguez, Patrizia Bovi, Paula de Wit, Juan Carlos Asensio, Lavinia Bertotti, enz.
Luciana gaf concerten in gerenommeerde festivals en op belangrijke internationale podia zoals Cité de la Musique (Paris), Utrecht Early Music Festival, Ambronay Early Music Festival, Musica Sacra Maastricht, Mozart Festival in Rovereto, Teatro Nacional Sucre (Ecuador), Teatro Nacional de Costa Rica, Music Before 1800 (New York), De Doelen (Rotterdam), Logan Center for the Arts (Chicago),Wittenberger Renaissance Music Festival, Innsbruck Festival of Early Music, etc … Als freelance-zanger werkte zij samen met prestigieuze ensembles zoals Elyma, La Violetta, Egidius Kwartet, Scholla Cantorum Bravantie, Delphin de Música,Virdung en Música Temprana.
Door haar fascinatie voor oude Iberische muziek richtte Luciana het ensemble So el Ençina op. Sinds 2017 dirigeert zij het ‘Zwaluw Koor’, een muzikale ontmoeting tussen Europeanen en vluchtelingen, gevestigd in Amsterdam. Luciana maakte meerdere CD-opnames o.a. met La Violetta en Musica Temprana.

Catalina Vicens
De Chileense Catalina Vicens is gespecialiseerd in historische klavierinstrumenten. Op jonge leeftijd gaf zij al concerten in grote concertzalen in meer dan tien Noord- en Zuid-Amerikaanse landen, waaronder Teatro Colón de Buenos Aires Argentina, Kimmel Center of Philadelphia en Teatro Municipal do São Paulo. Momenteel geeft zij als soliste en met gerenommeerde ensembles concerten in o.a. Europa en Noord- en Zuid-Amerika. Catalina geeft regelmatig masterclasses.
Tijdens haar conservatoriumstudie kreeg zij een studiebeurs om klavecimbel te studeren bij dr. Lionel Party aan het Curtis Institute van Philadelphia. Haar interesse voor de oude muziek motiveerde haar om klavecimbel te gaan te studeren in Europa. Zij studeerde bij prof. Robert Hill in Freiburg (Duitsland) en Andrea Morton aan de beroemde Schola Cantorum Basiliensisin Basel in Zwitserland, waar zij sindsdien woont. In Basel volgde Catalina ook theorielessen bij Crawford Young aan de afdeling Middeleeuwen van de Schola. Gefascineerd door stemprocessen, geschiedenis en samenstelling van de klanken in de middeleeuwse muziek, besloot ze verder te studeren bij Corina Marti. Cataliana werd in Basel de eerste Master Middeleeuwse Klavierinstrumenten.
Ze won de eerste prijs van de Fritz Neumeyer International Competition (met klavecimbel en fortepiano). Ze deed onderzoek naar Renaissance repertoire voor klavecimbel en orgel in Italië, Engeland en Zwitserland. Zij behaalde haar doctoraat aan de Universiteit Leiden en het Orpheus Instituut.

Manuel Vilas Rodríguez
Manuel is geboren in Santiago de Compostela (Spanje). Hij studeerde en specialiseerde zich in de ‘vroege’ harp, instrumenten uit de twaalfde eeuw t/m de achttiende eeuw. Hij studeerde bij Nuria Llopis in Madrid en bij Mara Galassi in Milaan. Als professioneel harpist participeerde hij in talrijke ensembles zoals Elyma ensemble, Camerata Iberia, Les musicians du Louvre, Al ayre español, The Munich Choral society, the Ars Longa ensemble of Havana (Cuba), La trulla de voces, Capella de ministrers, Música Ficta, Capella de Ministres, La galanía, Os Segreis de Lisboa (Portugal), La hispanoflamenca, Forma Antiqua, etc. Op Oude Muziekfestivals is Manuel een graag geziene gast. Hij concerteerde op festivals in heel Europa, VS, Zuid-Amerika enz.
Manuel maakte inmiddels meer dan 60 CD’s met repertoire uit de Middeleeuwen, Renaissance en de Barok. In 2008 richtte hij het Ars Atlántica ensemble op. Dit ensemble voerde de première uit van cantates die gevonden zijn in de bibliotheek van Palacio Contarini (Venetië). De CD-opname van deze cantates werd door Prelude Award uitgeroepen tot de beste Oude Muziek CD van 2010.
Manuel is artistiek directeur van het opnameproject ‘Guerra Manuscript’. Dit project, uitgevoerd door Ars Atlántica, omvat de complete opname (6 CD’s) van 100 Spaanse liederen uit de zeventiende eeuw.<
Manuel heeft zijn eigen YouTube account (ArpaManuelVilas) waar hij antieke harpen bespeelt in historische gebouwen in Santiago de Compostela.

Deel deze informatie!

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on whatsapp
Share on google